Gần đây làng bóng rổ có một chuyện khiến người hâm mộ tranh cãi ầm ĩ: bốn tuyển thủ bóng rổ nữ quốc gia bỏ vị trí chủ lực ở giải WCBA trong nước, bỏ mức lương cao ổn định, nhất quyết cùng nhau sang Úc thi đấu. Không ít người hâm mộ xem xong liền nhíu mày: khó khăn lắm mới nâng được bóng rổ nữ lên, giờ trụ cột đi hết rồi thì mùa giải mới trong nước còn xem gì nữa?
Trong danh sách xuất ngoại lần này, người khiến mọi người khó đoán nhất là Lý Nguyệt Nhữ. Cô chỉ để lại một câu "hẹn gặp ở Úc" trên mạng xã hội, còn ký với đội nào thì không hề nói, người trong giới cũng chỉ có thể đoán. Trải nghiệm trước đây của cô ở WNBA khiến người hâm mộ ngổn ngang cảm xúc: liên tục bị chấn thương hành hạ, thời gian thi đấu thất thường, khó khăn lắm mới vào phong độ lại còn phải tranh suất xoay vòng.
Ngưỡng cửa WNBA quá cao, vị trí nào cũng tranh giành sứt đầu mẻ trán, dù là cầu thủ chơi trong tầm cỡ thế giới cũng thường phải ngồi ghế dự bị chờ cơ hội. Với vận động viên chuyên nghiệp, không có bóng để chơi thì tài năng tốt đến mấy cũng sẽ dần mai một. Thay vì chịu đựng trên băng ghế WNBA, chi bằng đổi sang sân chơi khác để ra sân ổn định trước, dưỡng tốt cơ thể và tìm lại cảm giác bóng. Đây không phải là từ bỏ WNBA, mà chỉ là tạm thời tích lũy sức lực, đợi điều chỉnh xong rồi mới tấn công sân khấu cao hơn cũng chưa muộn.
Về phía Hàn Húc, mọi chuyện đã chính thức ngã ngũ, cô ký hợp đồng với Geelong Venom. Chiều cao hơn hai mét giúp khả năng bảo vệ rổ của cô đạt mức tối đa, bước chân cũng được xem là linh hoạt trong số các cầu thủ chơi trong, trước đây khi chơi ở WNBA cô cũng gặp vấn đề thiếu thời gian thi đấu. Mùa trước cô đã khoác áo Perth Lynx ở Úc, số liệu ấn tượng và còn giành danh hiệu cầu thủ phòng ngự xuất sắc nhất giải, lần chuyển nhượng này chính là nhắm tới cơ hội ra sân ổn định trong trọn vẹn một mùa giải. Cầu thủ chơi trong châu Á muốn đứng vững trên đấu trường thế giới thì phải chịu được va chạm cường độ cao, rèn giũa nhiều hơn ở Úc thì đến các giải đấu quốc tế lớn mới chống đỡ được sức ép từ các đội mạnh Âu Mỹ.
Vương Tư Vũ gia nhập Southside Flyers ở Melbourne. Ai theo dõi bóng rổ nữ đều biết, cô là hậu vệ chuyên dành cho giải lớn thực thụ, ngày thường kín tiếng điềm đạm, thời khắc then chốt dám cầm bóng dám ném, kiểm soát nhịp trận và tổ chức tấn công đều là sở trường của cô. Ở trong nước cô vốn ngồi chắc suất đá chính, có thể yên ổn tận hưởng lợi thế sân nhà, nhưng bản thân cô hiểu rất rõ, hậu vệ chơi trên đấu trường quốc tế sợ nhất là áp sát cường độ cao. Lối phòng ngự áp sát ở giải Úc vừa hay có thể rèn luyện tốc độ ra bóng và khả năng ứng biến trên sân của cô, chuyến đi này chính là để bù đắp điểm yếu.
Người trẻ nhất, Dương Thư Dư, đã chính thức gia nhập Sydney Flames. Cô đột phá sắc bén, ném ba điểm ổn định, tài năng ai cũng thấy rõ, đang ở độ tuổi vàng để tiến bộ. Ở lại trong nước, cô dễ dàng trở thành trụ cột của đội, tạo ra số liệu trung bình mỗi trận đẹp mắt, nhưng cường độ phòng ngự ở các giải trong nước không thể mang lại cho cô sự thử thách liên tục. Cầu thủ trẻ kỵ nhất là sớm nằm trong vùng an toàn, sang Úc đối mặt với sự va chạm cứng rắn của các tiền phong Âu Mỹ, dù thường xuyên vấp ngã, nhưng chính sự gian khổ này mới là con đường tiến bộ nhanh nhất.
Bốn trụ cột cùng ra đi, độ quan tâm, doanh thu phòng vé và điểm hấp dẫn của mùa giải WCBA mới chắc chắn sẽ giảm. Không ít người hâm mộ lâu năm tiếc nuối, cảm thấy những ngôi sao được vất vả bồi dưỡng lại không tỏa sáng trên sân nhà, xét về ngắn hạn thì giải đấu trong nước đúng là chịu thiệt. Nhưng về lâu dài, người hưởng lợi lớn nhất thực ra là đội tuyển bóng rổ nữ quốc gia Trung Quốc.
Bóng rổ Trung Quốc không thể chỉ chăm chăm vào sự náo nhiệt của giải đấu trong nước, nếu tuyển thủ quốc gia quanh năm chơi bóng trong môi trường va chạm thấp, thì khi đến World Cup hay Thế vận hội gặp các đội mạnh Âu Mỹ, tự nhiên sẽ dễ chịu thiệt. Trước đây đội tuyển bóng rổ nữ Trung Quốc giành được ngôi á quân World Cup chính là nhờ một lứa cầu thủ đã bước ra ngoài để mở mang tầm mắt về lối chơi của làng bóng rổ thế giới. Lần này chọn giải WNBL của Úc là một lựa chọn đặc biệt thông minh: giải này không cạnh tranh khốc liệt đến mức không có cơ hội ra sân như WNBA, mà cường độ va chạm lại cao hơn nhiều so với trong nước, vừa hay là bàn đạp chuyển tiếp tuyệt vời.
Ở đây cầu thủ có thể liên tục chơi những trận đấu chất lượng cao, thích nghi với va chạm thể chất cường độ cao, còn có thể học hỏi tư duy chiến thuật của nước ngoài để mở rộng tầm nhìn. Nhiều người có một sự hiểu lầm, cho rằng chỉ khi vào được WNBA mới tính là xuất ngoại thành công, thực ra ý nghĩa của việc xuất ngoại chưa bao giờ chỉ là kiếm lương cao hay lấy danh tiếng. Rèn giũa năng lực trong các hệ thống bóng rổ khác nhau, thích nghi với các tiêu chuẩn bắt lỗi của trọng tài khác nhau, những thu hoạch này cuối cùng đều sẽ biến thành sức chiến đấu thực sự của đội tuyển quốc gia tại các giải đấu quốc tế lớn.
Cầu thủ chọn con đường này, bản thân họ cũng đã hy sinh rất nhiều. Xa gia đình bạn bè, ngôn ngữ, ăn uống, môi trường tập luyện đều phải thích nghi lại từ đầu, từ bỏ vị trí trụ cột trong nước và những tràng pháo tay trên sân nhà, đến xứ người bắt đầu chứng minh bản thân từ con số không, lòng dũng cảm này thật sự rất đáng khâm phục. Tất nhiên con đường này cũng không phải chắc thắng, không phải sang Úc là nhất định sẽ tiến bộ. Có người có thể không hợp thủy thổ, không hòa nhập được vào hệ thống, có người có thể gặp chấn thương không đạt kỳ vọng, cuối cùng có thể tạo ra thành tích hay không còn phải đợi giải đấu khởi tranh mới rõ.
Đợt cùng nhau ra nước ngoài lần này cũng là lời nhắc nhở cho bóng rổ trong nước. Giải đấu trong nước sôi động là chuyện tốt, nhưng không thể bảo bọc cầu thủ lâu dài trong nhà kính va chạm thấp. Một giải đấu tốt vừa phải giữ được ngôi sao, vừa phải mở ra con đường để cầu thủ ra ngoài thử sức; trong nước là nền tảng, nước ngoài là thao trường, hai điều này vốn không phải là quan hệ được cái này mất cái kia. Bóng rổ nữ lần này đã đi một con đường chắc chắn hơn, không nhất thiết lao thẳng đến WNBA, mà trước tiên lấy Úc làm bậc thang chuyển tiếp, lối tư duy này thực ra đặc biệt phù hợp với cầu thủ trong nước, tiến lui đều có đường.
Với các cầu thủ trẻ kế cận, đây cũng là một tấm gương rất tốt. Mục tiêu chơi bóng không thể chỉ giới hạn ở việc giành chức vô địch và lương cao trong nước, mà phải dám bước ra khỏi vùng an toàn, đi mở mang về trình độ bóng rổ thế giới, tìm ra khoảng cách của bản thân để không ngừng rèn giũa. Chỉ khi ngày càng nhiều cầu thủ sẵn sàng chủ động bước ra ngoài, bóng rổ nữ Trung Quốc mới có thể luôn duy trì đủ sức cạnh tranh.
Tuy nhiên chúng ta cũng phải nhìn nhận một cách lý trí, không thể tâng bốc việc xuất ngoại một cách mù quáng. Xuất ngoại không phải là phương thuốc vạn năng, tính kỷ luật của bản thân cầu thủ, khả năng quản lý chấn thương, năng lực hòa nhập vào đội bóng, thiếu một thứ cũng không được. Sau khi ra ngoài phải nắm bắt cơ hội trong từng trận đấu, kiên trì tập luyện khoa học thì trải nghiệm ở nước ngoài này mới có giá trị. Nếu chỉ ra ngoài cho có lệ, thì ý nghĩa của việc xuất ngoại cũng sẽ giảm đi rất nhiều.
Những cô gái bóng rổ này sẵn sàng đánh đổi độ nổi tiếng trong nước để lấy không gian phát triển, đánh đổi sức nóng ngắn hạn của giải đấu để lấy thực lực lâu dài của đội tuyển quốc gia; xét từ góc độ phát triển của bóng rổ Trung Quốc, sự lựa chọn này thực sự đáng được tôn trọng. Mùa giải WNBL mới sắp khởi tranh, bốn cô gái ở các đội khác nhau, biết đâu còn có thể tạo nên những trận derby Trung Quốc, không ít người hâm mộ đã chờ sẵn để xem màn trình diễn của họ.
Đợi đến khi mùa giải kết thúc, họ mang về một hành trang kinh nghiệm, những sự rèn luyện này cuối cùng sẽ được hiện thực hóa thành giá trị trên đấu trường quốc tế. Bạn nghĩ sao về việc các tuyển thủ bóng rổ nữ quốc gia cùng nhau sang Úc thi đấu lần này? Bạn có thấy việc họ từ bỏ sân chơi trong nước là đáng không, và bạn đánh giá cao ai sẽ có màn trình diễn nổi bật nhất?
